رسول طلائيان
70
مأخذ شناسى رجال شيعه ( فارسي )
« قريب الأمر » را آورده است ؛ اشخاصى كه تعداد روايتهاى آنها مشخّص است ؛ اشخاصى كه مشهور به كنيهاند . در پايان قسمت دوم ، اين فوايد رجالي مطرح شده است : أسامي راويانى كه داراى مذهب فاسدى هستند ويا تعبيرهاى « ضعيف » ، « مضطرب » ، « يعرف حديثه وينكر » ، « ليس بشئ » و « مجهول » در مورد آنها ذكر شده است . نيز أسامي اشخاصى كه ملعونِ در مذهب هستند وثقاتى كه از ضعفا نقل روايت كردهاند . همچنين واضعان حديث ، ملعونان واشخاصى كه مشمول دعاى يكى از معصومان عليهم السلام شدهاند ، آمده است . در قسمت « التنبيهات » ، نُه « تنبيه » ذكر شده است كه در هشت تنبيه اوّل ، خصوصيتهاى بعضي راويان ، بررسى شده است ودر تنبيه نهم ، مشيخهء شيخ طوسي وشيخ صدوق را از نظر اعتبار اسناد ، منظّم نموده است . محقّق كتاب ، زندگىنامهء مؤلّف وويژگىهاى اين كتاب را به طور مفصّل ، مورد بحث قرار داده است . محقّق تهرانى در الذريعة ( ج 10 ، ص 84 ، ش 155 ) ، اين كتاب را با عنوانهاى رجال ابن داوود الحلّى وبا عنوان رجال الشيخ تقى الدين ( ج 10 ، ص 101 ) آورده ودر جاى ديگر ( ج 18 ، ص 63 ، ش 688 ) اشاره مىنمايد كه شيخ نظام الدين ساوجى در كتاب نظام الأقوال ، كتابي به نام كشف المقال في معرفة أحوال الرجال را به تقى الدين حلّى نسبت داده است وبا ذكر ادلّهاى بيان مىكند كه بعيد است اين مؤلّف ، كتاب خود را با اين عنوان تأليف كرده باشد . ايشان همچنين در مصفّى المقال ( ص 101 ) ، اين كتاب را با عنوان رجال تلميذ محقّق الحلّى معرّفى نموده است . بر اين كتاب حاشيههايى تأليف شده كه عبارتاند از : حاشيهء زين الدين بن علي شامي عاملي ( م 966 ق ) . حاشيهء عبد اللَّه بن حسين شوشترى ( م 1021 ق ) . حاشيهء شمس الدين محمّد كشميرى ( زنده در 1040 ق ) . حاشيهء ميرزا محمّد بن سليمان تنكابني ( م 1302 ق ) .